เวลาที่เรานึกถึงประเทศสหรัฐอเมริกาและผู้คนที่เราเรียกว่า"อเมริกันชน"นั้น ก็คงจะเป็นเรื่องปกติที่เราจะนึกถึงฝรั่งหัวทอง ตาน้ำข้าว หน้าตาไม่ต่างกับชาวยุโรปที่เดินกันให้เกลื่อนถนนข้าวสาร กับคนผิวดำที่เราได้ดูตามหนังฮอลลีวูดหลายๆเรื่อง

แต่อย่าลืมนะครับว่า อเมริกา เป็นแหล่งหลอมรวมวัฒนธรรมและดินแดนของคนอพยพ ไม่เพียงแต่คนไกลบ้านในสมัยก่อร่าง
สร้างประเทศ กระแสการอพยพย้ายถิ่นเข้ามาสู่ดินแดนแห่งเสรีภาพแห่งนี้อย่างมิขาดสาย

ผลก็คือ ทุกวันนี้ ถ้าคุณได้มีโอกาสเดินไปมาในเมืองใหญ่ๆ ก็จะสามารถพบเจอคนทุกเชือ้ชาติ ศาสนา สีผิว เดินปะปนกันบนถนนสายเดียวกัน กินข้าวกัน เรียนหนังสือในห้องเดียวกัน เราก็คงไม่แปลกใจที่จะรู้ว่า คนเหล่านี้มีเถือกเถาเหล่ากอต่างกัน แต่ถ้าคุณถามหนุ่มๆสาวๆที่หน้าตาดูยังไงก็ไม่มีเค้าของความเป็นชาวยุโรปอพยพ มาตั้งแต่สมัยอาณานิคมว่าพวกเขาเป็นคนประเทศไหน เขาก็จะตอบด้วยความมั่นใจว่า

"I'm American. I'm from here."

ผู้คนเหล่านี้เป็นผลผลิตจากการอพยพย้ายถิ่นฐานของพ่อแม่เข้ามาอยู่ในประเทศนี้ครับ พวกเขาเกิดมาบนแผ่นดินนี้ เรียนหนังสือที่นี่ กับคนที่นี่ มีเพียงบ้านและอาจจะชุมชนรอบข้างเท่านั้นที่คอยย้ำเตือนให้เข้ารู้ว่า
รากเหง้าของพวกเขานั้นมาจากไหน

แต่ทว่า นั้นเพียงพอหรือที่ทำให้คนคนหนึ่งเข้าใจว่าตนเองไม่ได้มาจากที่ที่ตัวเองยืนอยู่

ที่มาฉุกคิดเรื่องนี้ ก็เพราะผมได้มีโอกาสไปดูหนังเรื่อง Namesake ที่สร้างมาจากหนังสือของ Jhumpa Lahiri เนื้อเรื่องนั้นเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงและความท้าทายในชีวิต ที่ตัวเอกในเรื่องคือ Gogol ต้องเผชิญในฐานะที่เป็นลูกของชาวอินเดียที่ผลัดถิ่นมาอยู่ในอเมริกา แต่ทว่าตัวเขาเองนั้นรู้สึกถึงความขัดแย้งที่เกิดขึ้นระหว่างวัฒนธรรม และรวมถึงชื่อของเขาเองด้วย

ระหว่างที่ดูหนังเรื่องนี้ ผมก็ถามตัวเองเหมือนกันว่า เราควรจะยืน ณ จุดไหน จุดที่ทำให้เราเข้ากับสังคมที่เราใช้ชีวิตอยู่ทุกวัน หรือว่าควรจะยึดถือประเพณีแบบแผนที่บ้านเกิดเมืองนอนของเราปฎิบัติตามกันมา ไม่ใช้เพราะว่า มันขัดแย้งกันไปเสียทุกอย่างหรอกนะครับ สำหรับผมแล้ว ผมไม่สามารถเป็นคนที่เข้ากันได้กับสองวัฒนธรรมอย่างลึกซึ้ง โดยการที่ทำตัวเหมือนๆกันกับคนทั้งสองฝาก ผมว่ามันไม่ใช่เรื่องง่าย ที่จะเป็น "ตัวของตัวเอง" ในโลกสองโลกที่แตกต่างกันเหลือเกิน

ถ้าเป็นไปได้ ผมขอไม่เลือกที่จะต้องเปลี่ยนตัวเองไปเป็นคนอื่น หรือว่าจะต้องปิดกั้นตัวเองจากสิ่งใหม่ ผมอยากที่่จะอยู่กับความซับซ้อนของมัน พยายามสร้างความเข้าใจในด้านที่แตกต่าง และสร้าง "ตัวของตัวเอง" ขึ้นมาใหม่ ที่ไม่อิงกับฝั่งใดฝั่งหนึ่ง แต่เป็นตัวเองที่เข้าใจว่าตัวเองทำอะไรอยู่ และ มองโลกอย่างไร

ตอนนี้ ตัวตนของผมคนนั้น ยังสร้างไม่เสร็จครับ

แล้วคุณละ สร้างมันเสร็จหรือยัง

คุณเคยเป็นไหมครับ เวลาเลือกซื้อของเสื้อสักตัวหนึ่ง คุณไม่รู้หรอกว่าคุณอยากได้เสื้อแบบไหน ลายอะไร รู้แต่ว่าจะอยากจะหาเสื้อสักตัวที่มันถูกใจ ใส่แล้วดูดี มีความสุข แต่ที่น่าเจ็บใจว่า คุณมักจะหามันไม่เจอ ได้แต่แบบ ก็ดีนะ แต่ยังไม่ใช่อย่างที่อยากได้จริงๆ

ในกระบวนการเลือกเสื้อผ้า คุณก็เริ่มกำหนดของเสื้อที่อยากได้จากสิ่งที่มันไม่มีอยู่อย่างเช่น เล็กกว่านี้ก็จะดีมาก สีสว่างก็นี้สักอย่างก็คงจะดี การเลือกเสื้อผ้า"สักตัว"ของคุณก็จะกลายเป็น การหาเสื้อผ้า "ตัวนั้น" ให้เจอ

และส่วนใหญ่คุณก็จะหาไม่เจอครับ และก็ลงท้ายด้วยการซื้อตัวที่มันดีที่สุดในขณะนั้นไป

หรือถ้าเป็นผม ผมก้ไม่ซื้อมันเสียดื้อๆเลยครับ

ผมเป็นคนที่ไม่สนใจเรื่องเสื้อผ้าอาภรณ์เท่าไรนัก ตราบใดที่มันยังใส่ได้ ผมก็ไม่สนใจที่จะหาตัวใหม่มาใส่ ส่วนมากผมก็ได้เสือผ้าใหม่ๆ จากคนโน้นคนนี้ จากของขวัญบ้าง จากของฟรีบ้าง นานๆทีละครับที่ผมจะหาซื้อเสือ้ผ่้าสักชิ้น

ถ้าจะซื้อสักชิ้นจริงๆ ผมคิดอยู่นานทีเดียว

เสื้อผ้าสำหรับผมมันไม่ได้มีไว้บ่งบอกฐานะความร่ำรวย ความทันสมัยตามยุคตามแฟชั่น เสื้อผ้าสำหรับผม มันคือสิ่งที่เป็นตัวตนของผม สิ่งที่ห่อหุ้มผมจากความหยาบกร้าน ความอับเฉา และความเป็นจริงอันไม่น่ามองของชีวิต

ณ ปัจจุบัน ผมก็ยังหาเสื้อตัวนั้นไม่เจอ ได้แต่เที่ยวใส่เสื้อผ้าที่คนโน้นคนนี้ให้มา เสื้อที่คนอื่นบอกว่าดี บอกว่าสวยงาม ซึ่งผมก๋็ไม่ขัดข้อง เว้นเสียแต่ว่า มันยังไม่ถูกใจแค่นั้นเอง

หวังได้แต่ว่า สักวันหนึ่ง ผมคงหามันเจอ

แต่จนกว่าวันนั้น ผมก็ต้องทำใจชอบเสื้อตัวที่มีอยู่ก่อนละครับ

ปล. ไม่ต้องส่งรายการ หรือ เวบเสื้อผ้ามาให้ผมนะครับ ผมขอหาของผมเอง

ผมเริ่มจะสงสัยว่า เดี๋ยวนี้ยังมีใครอ่านที่ว่างที่ผมไม่ได้เขียนถึงมาเป็นเวลานี้อยู่อีกหรือเปล่า หรือเขาเลิกฮิตกันไปแล้ว แต่พอมีเวลาว่างก็อยากจะกลับมาเขียนอะไรให้มันไม่ว่างเหมือนชื่อของมันเสียหน่อย แต่ทุกอย่างมันก็เป็นสิ่งไม่ยังยืนถาวรใช่ไหมละครับ ก็ต้องมีสักวันที่ผมจะต้องเลิกเขียนอะไรเพ้อเจ้อบนที่ว่างแห่งนี้อยู่แล้ว

วันนี้ ณ ตำแหน่งที่ผมเหยียบอยู่บนโลก เป็นวันสุดท้ายของเดือนมกราคม เดือนที่ผมอยากจะเรียกว่าเป็น "เดือนแห่งความฝัน"

มกราคม เป็นเดือนที่มนุษย์ฝั่งตะวันตกสักคนหนึ่งอุปโลกขึ้นมาว่าจะให้เป็นเดือนแรกของปี แล้วก็ให้วันที่ ๑ ของเดือนนี้เป็นวันขึ้นปีใหม่ เราชาวมนุษย์โลกที่ล้วนรักใคร่ปรองดอง ต่างแสวงหาความเป็นน้ำหนึ่งใจเดียวกัน ก็ร่วมใจกันฉลองวาระพิเศษของการเริ่มต้นปีใหม่นี้กันเสียทุกปีไป

แม้ว่ามันจะเป็นวันที่ก็ไม่ได้ต่างจากวันอื่นสักเท่าไร แต่เมื่อเราให้มันเป็นเดือนแรก เราก็ควรจะตื่นเต้นกับมัน แน่นอนครับ ปีใหม่ ต้องมากับของใหม่ๆ การเริ่มต้นอะไรใหม่ๆในชีวิต หลายคนตั้งปณิธานแน่วแน่ว่าปีนี้ฉันจะทำหลายสิ่งหลายอย่างให้ได้ หรือฝรั่งตาน้ำข้าวและน้ำโคลนแถวนี้เขาเรียกกันว่า New Year Resolution ซึ่งแน่นอนว่าเป็นสิ่งที่ดี และ จะดีกว่าถ้าทำได้จริงๆ ผมจึงเรียกเดือนมกราคมว่าเป็นเดือนแห่งความฝัน เดือนที่ทุกคนฝันจะเริ่มต้นอะไรใหม่ๆ ฝันที่จะทำสิ่งดีๆให้กับชีวิต(อย่างน้อยก็ของตัวเอง) ตั้งความหวัง ความตั้งใจให้กับชีวิตในปีข้างหน้า แม้ว่าบางคนอาจจะผ่านพ้นจุุดของการมีความหวังกับปีใหม่ที่เข้ามาไปแล้ว ก็คงยังแอบมีความหวังกับสิ่งดีๆในปีใหม่ที่จะมาถึงจะเกิดกับตัว

ความฝันไม่ใช่สิ่งชั่วร้าย ไม่ใช่เรื่องเพ้อเจ้อ แต่อยู่ที่เจ้าของความฝันที่จะกล้าทำให้มันเป็นจริง หรือกล้าที่จะเข้าใจมัน ถ้าเดือนมกราคมปีนี้เป็นเดือนแห่งความฝันของคุณ คุณได้ทำความฝันของคุณให้เป็นจริงหรือยังครับ สุขสันต์เดือนมกราคมครับ

(วันนี้จะลองเขียนอะไรที่ไม่ค่อยเป็นสาระดูบ้าง)

ปกติเวลาที่ผมเขียนบันทึกลงในที่ว่างแห่งนี้ ผมไม่ค่อยมีอะไรในหัวสมองหรอกครับ นอกจากความอยากจะขีดๆเขียนๆอะไรสักหน่อย (เป็นการถ่วงเวลาทำการบ้านไปในตัว: Procastination) สำหรับตัวผมเองแล้ว การเขียนเป็นสื่ออย่างหนึ่ง ที่ทำให้เข้าใจอะไรต่อมิอะไรได้มากขึ้น เพราะทุกครั้งที่เราเขียนเราก็จะต้องคิดไปด้วยว่าจะเขียนอย่างไรให้คนอ่านเข้าใจในสิ่งที่เราต้องการจะสื่อสาร จะต้องเลือกคำ เลือกประโยคที่จะสื่อความหมายของเราออกไป แม้ว่างานเขียนทุกชิ้นจะไม่ได้ทำหน้าที่สื่อสารข้อมูลอย่างเต็มที่ แต่อย่างน้อย ก็มีความตั้งใจที่จะสื่อสารอยู่ในนั้น

(ว่าจะไม่เขียนมีสาระแล้วนะเนี่ย :P)

ผมนั่งพิจารณาชีวิตตัวเองในวันนี้ ก็รู้สึกว่ามันเป็นตารางชีวิตที่แปลกพิลึกดี คงไม่ค่อยเหมือนนักเรียนวิชาอื่นๆสักเท่าไร ของตั้งชื่อตารางชีวิตวันนี้ว่า "วันเวลาของนักศึกษาคนหนึ่งในมหาวิทยาลัยลึกลับแห่งหนึ่ง"

๐๗.๐๐ น. ตื่นมาด้วยความตกใจ นึกเฉลียวใจได้ว่ายังไม่ได้เตรียมตัวไปคาบสนทนาตัวต่อตัวจับเจ้าของภาษาเยอรมันเลย (Ja, natürlich studiere ich Deutsch). ก็เลยต้องตื่นขึ้นมา หาบทความจากหนังสือพิมพ์มาอ่าน อ่านไปอ่านมาก็พบว่า แต่ละประเทศ ก็มีปัญหาซ้ำซากเหมือนกัน ไม่ได้มีใครดีกว่าใคร เพียงแต่ว่าใครจะพูดถึงอะไรก่อนกัน

๘.๐๐ น. เดินไปโรงเรียน(มหาวิทยาลัย) ที่ไม่ได้ห่างไกลเท่าไร แต่อากาศเฉียดศูนย์องศา ก็ทำให้มันไกลได้เช่นกัน (นักฟิสิกส์ครับ ท่านควรนำเรื่องอุณหภูมิไปพิจารณาในทฤษฎีสัมพันธภาพด้วยนะครับ) การอยู่บ้านนอกนี่ก็ดีเหมือนกันนะครับ ทำให้สามารถเดินชื่นชมทัศนียภาพข้างทางบนถนนได้​โดยไม่ต้องเอามือปิดจมูกหรือวิ่งหนีรถแต่อย่างใด

๙.๐๐ น. พบกับท่านอาจารย์ที่ปรึกษาที่ใต้โต๊ะ มีพระสังกจายน์ ประดิษฐานอยู่ ไม่แน่ใจว่าอาจารย์รู้หรือว่าเปล่าพระสังกจายน์เป็นใครมาจากไหน แต่ตอนนี้กลายเป็นของประดับห้องไปเสียแล้ว ไอ้ผมนั่งคุยกับอาจารย์ก็หวั่นว่าเท้าจะไปเฉียดพระสังกจายน์เข้าอยู่บ่อยครั้ง แต่ผมชอบที่อาจารย์บอกผมว่า "ในเมื่อคุณไม่มีข้อบังคับหรือความจำเป็นที่จะต้องเรียนวิชาไหนเป็นพิเศษ ก็ลงตัวที่คุณคิดว่ามันจะทำให้คุณตืิ่นเต้นกับมันได้ละกัน" ฟังดูง่ายๆนะครับ แต่ว่าเอาเข้าจริงๆก็ตอบไม่ง่ายเหมือนกันว่าอะไรจะทำให้เราตื่นเต้น

๑๐.๐๐ น. เข้าเรียนวิชาเยอรมัน น่าจะเป็นวิชาเยอรมันที่แปลกที่สุดที่เคยเรียนมา เพราะว่า เราไม่ได้เรียนไวยากรณ์อะไรกันสักเท่าไร วันนี้เข้ามาก็ให้อภิปรายกันเรื่อง "Was ist eigentlich HipHop?" (อะไรคือฮิพฮอพกันแน่) ผมก็ไม่แน่ใจเหมือนกันว่า ฮิพฮอพเนี่ยมันทำให้เราเรียนเยอรมันรู้เรื่องขึ้นหรือเปล่า แต่ที่แน่ๆบนโลกนี้มีวัฒนธรรมอีกหลายอย่างที่ผมไม่เคยรู้ ไม่เคยได้ยิน ไม่เคยเห็น แต่ว่ามันมีอยู่จริง และก็กำเนิดมาจากสาเหตุไม่ห่างไม่ไกลจากพวกเด็กแซบ แก็งค์ หรือพวกอันธพาลครองเมือง สักเท่าไร คนสอนผมคนหนึ่งเขาบอกว่า Die Rebellion ist eingentlich Anpassung (การต่อต้าน(สังคม)แท้จริงแล้วคือการเข้าสู่สังคม) บางที่สิ่งที่เราๆท่านๆทำอยู่การอาจจะเป็นการต่อต้านสังคมก็ได้

๑๑.๓๐ น. คาบสนทนาภาษาเยอรมัน ด้วยความที่ภาษาเยอรมันค่อนข้างจะเยิน เลยกลายเป็นเยอรมันคำ อังกฤษห้าประโยคแทน วันนี้เขาชวนคุยเรื่อง เทศกาลคาร์นิวัลที่คนเยอรมันคลั่งไคล้กันมาก เป็นโอกาสที่คนทั้งประเทศสามารถเมา และ เสียดสีอำนาจเบื้องบนได้อย่างอิสระ (เป็นเวลาสี่วัน) เป็นที่น่าสนใจว่าคนหลายๆคนพยายามรวมออกกฎควบคุมเทศกาลนี้ ทั้งๆที่มันมีมากว่าร้อยปีแล้ว แค่คนทำเสียไม่กี่คนทำให้งานกร่อยไปเสียได้ (ทำให้ผมนึกถึงดอกไม้ไฟกับงานลอยกระทงขึ้นมาทีเดียว)

๑๓.๐๐ น. กระโดดขึ้นรถไปอ่าวประสบสุข (Merrymeeting Bay) ผมตั้งชื่อให้เองแหละ อย่าไปถือสา วันนี้ต้องนั่งเรือเป็นเวลาร่วมสามชั่วโมง เก็บข้อมูลและตัวอย่างน้ำในสถานที่ต่างๆรอบๆอ่าว คนขับรถขับได้สะใจมากครับ ลมหนาวๆพัดผ่านหน้าที่ชาเป็นแถบ แถมฝนก็ตกลงมาอีก แต่เป็นการทำแลปที่เหมือนมาเที่ยวมากกว่า เพราะเวลามากกว่าครึ่งก็คือนั่งเรือชมวิวของอ่าวประสบสุข มองๆแล้วก็เข้าใจว่าทำไมชื่อว่าอ่าวประสบสุข เพราะว่าถ้าอากาศไม่หนาวเสียอย่างเดียว ผมก็คงจะประสบสุขมากทีเดียว ทำให้ผมได้คิดว่าบางทีเราไม่ต้องไปใส่ใจกับอะไรในอนาคตมากมาย ให้ชีวิตวันนี้ซาบซึ้งกับสิ่งที่อยู่ตรงหน้าได้ก็อาจจะเพียงพอแล้ว

๑๖.๐๐ น. กลับจากอ่าวประสบสุขมา ด้วยอาการเมาเรือนิดๆเกิดเลยต้องหาที่งีบสักหน่อย แต่เนื่องจากบ้านอยู่ไกลครับ เลยดิ่งไปที่ ศูนย์กิจกรรมนักเรียน (Student Center) ที่มีโซฟาเอนได้อยู่หลายตัว ผมก็จัดแจงหาโซฟามาตัวหนึ่งแล้วตัดสินใจนอนเลยครับ ต่อหน้าประชาชนร่วมร้อยที่เดินผ่านไปผ่านมา จนเพื่อนเดินมาแซวตอนตื่น ว่าทำไมไม่กลับไปนอนบ้าน ก็เลยอธิบายให้ฟัง นี่เป็นข้อดีของมหาวิทยาลัยเล็กๆอย่างหนึ่งว่า เราทำอะไรก็ได้ที่อยากทำ โดยจะมีคนเข้าใจเราเสมอ(หรือเปล่า?)

๑๗.๓๐ น. โต๊ะเยอรมัน วันนี้ชีวิตวนเวียนอยู่กับเยอรมันเนี่ยละครับ ไปนั่งกินข้าวเย็นในโรงอาหารกับอาจารย์และเพื่อนๆที่เรียนเยอรมันกัน แน่นอนครับ พูดภาษาเยอรมันกัน ผมก็ได้แต่นั่งฟังแล้วก็ตักของกินมานั่งแก้เก้อ ไปเรื่อยๆ นั่งคุยกันเรื่องจิปาถะจริงๆครับ เพราะว่าคำศัพท์ของนักเรียนส่ว่นใหญ่ไม่ค่อยแข็งแรง เลยคุยอะไรเป็นเรื่องเป็นราวมากไม่ได้ แต่อย่างน้อยก็ได้ฝึกพูด และก็อิ่มท้อง

๒๐.๐๐ น. ทำงานเลี้ยงปากท้อง ผมวิ่งไปเปิดโปรเจคเตอร์กับทีวีให้คนที่เขาลุ้นผลเลือกตั้งกันอยู่​ (วันนี้เลือกตั้งกลางเทอมที่นี่ครับ) ใช้เวลาไม่ถึงห้านาที ก็ได้เงินแล้ว เรื่องนี้สอนให้รู้ว่า เทคโนโลยีเป็นหนทางหาเลี้ยงชีพของคนที่สร้างเทคโนโลยี ตราบใดที่ชีวิตต้องพึ่งพามัน เราก็ต้องเสียเงินอยู่ร่ำไปละครับ

ชีวิตต่อจากนี้คงต้องเริ่มทำการบ้านอย่างจริงๆจังๆแล้วละครับ คุณผู้อ่านอาจจะไม่ได้อะไรเลยจากการอ่านบันทีกของผมวันนี้ ผมแค่อยากลองดูว่าการลองเขียนอะไรที่ไม่เป็นสาระดูบ้างจะเป็นอย่างไร ก็พบว่าเป็นอย่างที่เห็นนี่ละครับ

สารัตถะอยู่ที่การมองให้เห็น อยู่ที่การให้ความหมาย อยู่ที่วิจารณญาณ บทความก่อนหน้าของผม อาจจะหาสารัตถะไม่ได้เลยก็ได้ หาคุณผู้อ่านไม่ได้ให้อะไรกับมัน ไม่ใส่"สาระ"ให้กับมัน แต่สำหรับคนที่สนใจอยากรู้ว่าวันๆหนึ่งผมทำอะไรบ้าง ก็อาจจะได้ "สาระ" ไปจากบทความที่​"ไร้สาระ"ของผมก็ได้

ชีวิตของเราไม่ไร้สาระหรอกครับ ถ้าเราหาสาระให้กับมัน

An ideal American college student will . . .

...complete reading assignment before the class time. Hightlight all important points for discussion and clarification. Come to class prepared with questions and intellecutal points to raise.

...participate actively in class discussions. Engage in the topic the instructors are trying to make. Answer the questions. Express his/her opinion and ideas, intelligently. Always spell out thoughtful and critical comments.

...Take a good note from the lecture. Organize the course materials, readings, and assignment sheets in the folders. Regularly revise what he/she learns in the classes and do more reading on the difficult topics.

...spend significant amount of time doing careful research on any assignment. Take notes on important and relevant information from the articles or literatures. Wisely incorporate the findings into his/her own work and provide many excellent analyses of your arguments.

...visit the professors during office hours or other times to discuss his/her interests, problems, or concerns in the subject matters. Express your enthusiasm and willingness to learn.

...participate extracurricular activities that involve the larger group of people on campus, community, or even the country. Engage or lead the activity(ies) that he/she is most passionate about and become a paragon for it.

...be sociable and outspoken. Go to different partys and social events and become well-accepted in the campus community.

...appreciate the beauty of arts and music. Play some sports to maintain a good physical conditionsUnderstand the importance of humanistic and scientific studies and be willing to embrace them.

...respect people's comments on his/her behaviors, actions, and performance. Fully implement the comments to improve his/her quality without being discouraged and see the improvement as a chance to grow instead of deterioration of characters.

The list will go on...

Is this too much, too overwhelming, too exhausting? Then ask yourself if you still want to be a good student.

No? Just want to be a mediocre student? You can try, but what does mediocre mean to you?

If you are not trying to be a good student, why are you struggling in the higher education?

Does it make sense to try your best, but not want to get the best?

Could you really try to be just mediocre?

I am pondering.

.